At home, I have a Steinway. On that instrument, I learned to play the piano and I believe it is one of the most beautiful instruments around. When I was about twenty years old, I was fortunate to encounter “authentic” instruments, romantic pianos like Erards and Pleyels and even older instruments like Grafs and Streichers. It was a discovery of a completely new world of sounds and expressive possibilities. Of course, I took the inspiration and revelations that I received from these instruments with me to the modern piano. This resulted in a stimulating cross-pollination of expression and interpretation. Thus, it became more and more self-evident for me to perform the same repertoire on both old and new pianos.
I have always avoided the question whether a composer’s music should only be performed on a historic or modern piano. Performance practice has always been a living and dynamic concept through the centuries. The pianist of today has access to a wide range of instruments and he has the privilege of being able to choose from both the major “traditional” school of piano playing and the authentic school of performance practice which sprang up in the 1970s. The pianist of today is as much a child of Richter, Rubinstein and Kempff as he is of Harnoncourt and Leonhardt. There is no reason why a present-day pianist cannot justify Schumann as easily on a Streicher as he can on a Steinway (or the other way around). Having to choose one world to the exclusion of the other means giving in to a dogma and losing the wealth of experience that a combination of both worlds can offer.
There are certainly pianists who bridge the gap between old and new instruments, but unfortunately this is not a common phenomenon as yet. Pianists tend to belong to one side or the other, and travel between the two certainly cannot be taken for granted. While the music world has accepted this for many years with respect to other instrumentalists, pianists still tend to be assigned to one pigeon-hole or another. Therefore, I hope that the day will come when no one is surprised if a piano recital is performed on several instruments, even if the program is confined to the works of a single composer.
Paolo Giacometti - pianist
Thuis heb ik een Steinway, daar heb ik het pianospelen op geleerd. Ik vind het één van de mooiste instrumenten die er bestaan. Rond mijn twintigste heb ik het geluk gehad in aanraking te komen met ‘authentieke’ instrumenten, romantische vleugels als Érards en Pleyels en nog oudere instrumenten als Grafs en Streichers. Een nieuwe wereld aan klanken en expressieve mogelijkheden ging voor mij open. De inspiratie en de openbaringen die deze instrumenten mij gaven nam ik uiteraard mee naar de moderne vleugel. Er ontstond een stimulerende kruisbestuiving aan expressieve en interpretatieve mogelijkheden. Zo werd het voor mij steeds vanzelfsprekender om hetzelfde repertoire zowel op oude als op nieuwe piano’s uit te voeren.
De vraag of het werk van een componist alleen mag worden uitgevoerd op een instrument uit zijn tijd of op de moderne vleugel ben ik dan ook altijd uit de weg gegaan. De uitvoeringspraktijk is door de eeuwen heen altijd een levend en dynamisch gegeven geweest. De pianist van nu heeft een zeer rijk instrumentarium tot zijn beschikking en heeft het voorrecht te mogen putten uit zowel de grote ‘traditionele’ pianoschool als de authentieke uitvoeringspraktijk die in de jaren zeventig is ontstaan. De pianist van deze tijd is zowel een kind van Richter, Rubinstein en Kempff als van Harnoncourt en Leonhardt. Er is geen reden waarom de hedendaagse pianist niet evenveel bestaansrecht aan Schumann kan verlenen op een Streicher als op een Steinway (of andersom). Het moeten kiezen voor de ene wereld of de andere betekent het kiezen voor een dogma en het verlies van de rijkdom van de ervaring en combinatie van beide werelden.
De pianisten die de brug slaan tussen oude en nieuwe instrumenten zijn er wel, maar het is helaas nog geen gemeengoed. Pianisten behoren tot het ene of het andere kamp en heen en weer reizen tussen die twee is bepaald geen vanzelfsprekendheid. Daar waar de muziekwereld dit al geruime tijd accepteert van andere instrumentalisten, heerst wat betreft de piano nog steeds een hokjesmentaliteit. Ik hoop dan ook dat de dag komt dat niemand er meer van opkijkt dat in de grote zalen een pianorecital op meerdere instrumenten plaatsvindt, zelfs als slechts werken van één componist op het programma staan.
Paolo Giacometti - pianist
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
Hi Paulo,
BeantwoordenVerwijderenIk heb de helft van de radio uitzending van 19 maart gehoord en zo bij je blog terecht gekomen.
Het geaccepteerd worden van authentieke instrumenten op het concertpodium lijkt me vooral een praktisch probleem. Uiteraard zal de luisteraar bekend gemaakt moeten worden met de klank, maar hoe krijgen we die verschillende instrumenten bij elkaar. Dat brengt extra kosten met zich mee. Transport kosten, pianostemmers.
Maar alle praktische bezwaren daar gelaten, natuurlijk wil ik Schumann horen op een instrument uit zijn tijd. Ik wil er ook graag zelf op spelen, ook al ben ik amateur.
Daarom zou ik graag wat meer willen weten over de manier waarop je de omschakeling maakt van een modern naar authentiek instrument.
Studeer je een stuk als het waren opnieuw in, of gaat het automatisch?
Waar ik als luisteraar aan moet wennen is de lange nagalm tijd en de metaalachtige klank.
Het is in ieder geval een onderwerp waar heel veel over te vertellen valt, en nog veel meer om naar te luisteren,
Michel
Bravo Paolo, een verfrissende en onorthodoxe opvatting (orthodoxie heeft nooit veel goeds opgeleverd). Ik kan mij voorstelen dat je niet alleen werk van eenzelfde componist in één concert op twee instrumenten uitvoert, maar dat je dat met hetzelfde werk doet. Speel bijv. de Arabeske eens eerst op een Streicher en dan op een Steinway (of andersom), dan kun je de rijkdom aan variëteit goed horen, lijkt me.
BeantwoordenVerwijderenPiet Wackie Eysten
Beste Paolo, ook van mijn kant laat ik zeker van me horen, en zou ik aan alle mensen die dit bericht zouden lezen de boodschap willen overbrengen dat je met de komst van je nieuwste Schumann-CD wederom de wereld laat zien dat je een Grootmeester bent van het Eerste Uur! Het is van alle meest recent verschenen CD's niet alleen de allermooiste CD als het gaat om pianowerken van Schumann, en dat je daarmee in technisch opzicht wat mij betreft behoort tot de absolute Wereldklasse naast de toppers als Svjatoslav Richter, Vladimir Horowitz of Arturo Benedetti Michelangeli, maar voorál ook omdat je Schumann zo ongekend poëtisch kunt spelen en tot het diepste van zijn 'ziel' bent doorgedrongen. Er zijn op onze aardbol tal van pianisten en wellicht zal bij velen ongetwijfeld het idee leven om ook eens een pianowerk van Schumann aan het repertoire toe te voegen, omdat de techniek er bij hen wel voor zou zijn. Maar dat betekent nog niet dat je dan ook de imaginair-spirituele achtergrond van de 'Davidsbund' zoals bij de Davidsbündlertänze zodanig kunt verklanken zoals je het zo treffend doet. Zélfs iemand als Maurizio Pollini slaagde er niet in om in zijn uitvoering van ditzelfde werk voor een opname door Deutsche Grammophon van juni 2000 in de Münchense Herkules-Saal het poëtische element in de muziek te leggen, en waar Schumann om vraagt. Bij hem klinkt het werk met een zekere afstandelijkheid veelal als een soort 'specimen' van een classicus (in een bepaalde zin van het woord). Zo werkelijk fonkelend-briljant-betoverend als je het 16e deeltje "Mit gutem Humor" hebt gespeeld en opgenomen, zo teleurstellend klinkt het bij Pollini. Ik begrijp dan ook niet waarom hij in het zesde deeltje "Sehr rasch und in sich hinein" van sommige noten iets geheel anders maakt dan er in de partituur staat. Laat Pollini zich dan maar bezighouden met bijvoorbeeld het Pianoconcert op.42 van Arnold Schönberg dat hem beter lijkt te liggen.
BeantwoordenVerwijderenMet betrekking tot de vraag of je Schumann op een Streicher dan wel een Steinway zou moeten spelen kan ik alleen maar zeggen, Goddank dat je lang tot het inzicht bent gekomen om je niet in eerste instantie hoeft af te vragen of je per definitie Schumann's muziek uitsluitend op een Streicher of op een Steinway kunt of moet spelen. Je hébt het geweldige vermogen en potentieel om jezelf zowaar in het Pantheon van de Supertop te bevinden, omdat je fictieve figuren in Schumann's Davidsbündlertänze zo ongekend mooi kunt verbeelden. En omdat je de dynamiek zo treffend kunt plaatsen zal dit zowel op een oud instrument, met een nagalm of niet, als op een moderne vleugel even overtuigend overkomen. We hoeven dan aan geen enkele hokjesmentaliteit meer te denken. In elk geval heb je de wereld met je nieuwste CD een ongeëvenaarde Schumann-interpretatie gegeven met een toegevoegde waarde en overtreft alle verwachtingen! De mensen moeten de CD zéker gaan kopen.
Hulde aan jou!
Gideon Relyveld
Beste Paolo
BeantwoordenVerwijderenWij hebben elkaar ooit eens bij Tido ontmoet( ik was zijn onderbuurman/huisbaas); ik heb je Schumann CD beluisterd en ben zéér onder de indruk. Ik heb vele uitgaven van werk van Schumann( Egorof, Ashkenazy, Perahia ed ) en ik moet zeggen dat je in die illustere rij niet misstaat. Ik weet niet of je de opnames kent van de Italiaanse pianist Sergio Fiorentino die naar mijn bescheiden mening in het (verre) verleden schitterende opnames van het werk voor piano solo heeft opgenomen. De z.g. Fiorentino Editions ( 6 CD's) zijn uitgebracht door APR (Applan Publications & Recordings, PO Box 1 Hexham, Northumberland NE48 3EW UK en te contacten via www.aprrecordings.co.uk. Juweeltjes!
Succes met je werk en wie weet bedenkt de hr Riaskoff nog eens de aantrekkelijkheid om nederlandse pianisten in zijn serie te plaatsen. Jij zou er niet misstaan.
Hans Moerkerk